Πρόωρη γήρανση: 4 τροφές που στεγνώνουν το δέρμα, δημιουργούν φλεγμονή και σας κάνουν να φαίνεστε μεγαλύτεροι

Πρόωρη γήρανση: 4 τροφές και διατροφικές συνήθειες που μπορεί να επιβαρύνουν την όψη της επιδερμίδας

Ρυτίδες, θαμπή όψη, ξηρότητα, κοκκινίλες και απώλεια ελαστικότητας δεν εξαρτώνται μόνο από την ηλικία. Ο ήλιος, το κάπνισμα, ο ύπνος, τα γονίδια και η καθημερινή περιποίηση παίζουν καθοριστικό ρόλο, όμως και η διατροφή μπορεί να επηρεάσει την υγεία και την εμφάνιση του δέρματος.

Δεν υπάρχει φυσικά μία συγκεκριμένη τροφή που θα μας «γεράσει» ξαφνικά, ούτε ένα γλυκό ή ένα ποτήρι αλκοόλ δημιουργούν από μόνα τους ρυτίδες.

Όταν όμως ορισμένες διατροφικές συνήθειες επαναλαμβάνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορούν να επηρεάσουν μηχανισμούς που σχετίζονται με τη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες, την ενυδάτωση και τη φυσιολογική δομή του δέρματος.

Και ορισμένες από αυτές τις συνήθειες είναι πολύ πιο συνηθισμένες απ’ όσο νομίζουμε.

Γιατί το δέρμα μπορεί να δείχνει μεγαλύτερο από την ηλικία μας;

Το δέρμα αποτελεί το μεγαλύτερο όργανο του ανθρώπινου σώματος.

Καθώς μεγαλώνουμε, η παραγωγή κολλαγόνου και ελαστίνης μεταβάλλεται, το δέρμα γίνεται σταδιακά λεπτότερο και η ικανότητά του να συγκρατεί υγρασία μειώνεται.

Αυτό είναι φυσιολογικό μέρος της γήρανσης.

Υπάρχουν όμως εξωτερικοί παράγοντες που μπορούν να επιταχύνουν την εμφάνιση ορατών σημαδιών γήρανσης.

Ανάμεσά τους βρίσκονται:

• η υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία,
• το κάπνισμα,
• η έλλειψη ύπνου,
• η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ,
• και ορισμένα διατροφικά πρότυπα.

Ο μεγαλύτερος εξωτερικός εχθρός της πρόωρης γήρανσης του δέρματος παραμένει πάντως ο ήλιος.

Γι’ αυτό καμία αλλαγή στη διατροφή δεν μπορεί να αντικαταστήσει την καθημερινή φωτοπροστασία.

1. Αλκοόλ: Γιατί μπορεί να κάνει το πρόσωπο να δείχνει κουρασμένο

Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει την εμφάνιση του δέρματος με διάφορους τρόπους.

Μεταξύ άλλων, το αλκοόλ μπορεί να συμβάλει στην αφυδάτωση και σε ορισμένους ανθρώπους να προκαλέσει προσωρινή αγγειοδιαστολή.

Έτσι, μετά από μεγάλη κατανάλωση, το πρόσωπο μπορεί να φαίνεται:

• πιο ξηρό,
• θαμπό,
• κουρασμένο,
• πρησμένο,
• ή περισσότερο κόκκινο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ρυτίδες ανάμεσα στα φρύδια ή κάτω από τα μάτια αποδεικνύουν ότι κάποιος πίνει πολύ.

Δεν υπάρχει επιστημονικά αναγνωρισμένο «πρόσωπο του αλκοόλ» από το οποίο μπορούμε να καταλάβουμε τις διατροφικές συνήθειες κάποιου.

Η χρόνια υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, όμως, μπορεί να έχει πολύ σοβαρότερες επιπτώσεις από την εμφάνιση του δέρματος.

Μπορεί να επηρεάσει το ήπαρ, την καρδιά, το πεπτικό σύστημα και συνολικά την υγεία.

Τι μπορεί να βοηθήσει μετά από υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ;

Το σημαντικότερο δεν είναι κάποιο «θαυματουργό» τρόφιμο.

Είναι η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ και η συνολική φροντίδα του οργανισμού.

Η επαρκής πρόσληψη νερού, μια ισορροπημένη διατροφή, αρκετός ύπνος και η χρήση κατάλληλης ενυδατικής μπορούν να βοηθήσουν το δέρμα να διατηρεί καλύτερη εμφάνιση.

Τροφές όπως τα καρύδια μπορούν να αποτελούν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, καθώς παρέχουν ωφέλιμα λιπαρά και άλλα θρεπτικά συστατικά.

Δεν αποτελούν όμως «αντίδοτο» στις επιπτώσεις του αλκοόλ.

2. Πολλή πρόσθετη ζάχαρη: Η διαδικασία που ενδιαφέρει ιδιαίτερα το δέρμα

Εδώ υπάρχει ένας μηχανισμός με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Όταν υπάρχουν σάκχαρα στον οργανισμό, μπορούν να αντιδράσουν με πρωτεΐνες και να δημιουργήσουν ενώσεις που ονομάζονται τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης ή AGEs.

Η γλυκοζυλίωση μπορεί να επηρεάσει πρωτεΐνες όπως το κολλαγόνο και η ελαστίνη, οι οποίες είναι σημαντικές για τη δομή και την ελαστικότητα του δέρματος.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση ενός γλυκού δημιουργεί ρυτίδες.

Το ενδιαφέρον βρίσκεται περισσότερο στη μακροχρόνια διατροφή με μεγάλη ποσότητα πρόσθετων σακχάρων και επεξεργασμένων τροφίμων.

Η ζάχαρη δεν βρίσκεται μόνο στα γλυκά

Όταν ακούμε «ζάχαρη», συνήθως σκεφτόμαστε σοκολάτες, μπισκότα και γλυκά.

Η πρόσθετη ζάχαρη όμως μπορεί να βρίσκεται σε πολλά προϊόντα:

• αναψυκτικά,
• ενεργειακά ποτά,
• έτοιμους καφέδες και ροφήματα,
• γλυκά δημητριακά πρωινού,
• μπάρες,
• αρτοσκευάσματα,
• έτοιμες σάλτσες,
• επιδόρπια.

Ένα συνολικό διατροφικό πρότυπο πλούσιο σε πρόσθετη ζάχαρη μπορεί επίσης να συμβάλει στην αύξηση βάρους και στον κίνδυνο μεταβολικών προβλημάτων.

Δεν χρειάζεται όμως να αποκλείσουμε τα φρούτα επειδή περιέχουν φυσικά σάκχαρα.

Τα ολόκληρα φρούτα παρέχουν φυτικές ίνες, βιταμίνες και φυτοχημικές ουσίες και δεν αντιμετωπίζονται διατροφικά με τον ίδιο τρόπο όπως ένα αναψυκτικό με πρόσθετη ζάχαρη.

Τι χρειάζεται το δέρμα από τη διατροφή μας;

Αντί να ψάχνουμε μία τροφή που «σβήνει τις ρυτίδες», είναι προτιμότερο να κοιτάμε το σύνολο της διατροφής.

Λαχανικά, φρούτα, ξηροί καρποί, ψάρια και άλλες τροφές με καλά λιπαρά μπορούν να προσφέρουν θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται ο οργανισμός.

Για παράδειγμα, η βιταμίνη C συμμετέχει στη φυσιολογική σύνθεση κολλαγόνου.

Οι πηγές της περιλαμβάνουν:

• εσπεριδοειδή,
• πιπεριές,
• ακτινίδιο,
• φράουλες,
• μπρόκολο.

3. Γλουτένη: Εδώ χρειάζεται μια μεγάλη διευκρίνιση

Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν συχνά εικόνες που μιλούν για «gluten face» και ισχυρίζονται ότι μπορούμε να καταλάβουμε από το πρόσωπο αν κάποιος καταναλώνει πολλή γλουτένη.

Αυτό δεν αποτελεί αναγνωρισμένη ιατρική διάγνωση.

Η γλουτένη είναι μια ομάδα πρωτεϊνών που βρίσκεται στο σιτάρι, το κριθάρι και τη σίκαλη.

Για τους περισσότερους ανθρώπους δεν υπάρχει λόγος να αφαιρεθεί από τη διατροφή.

Υπάρχουν όμως συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου προκαλεί πρόβλημα.

Η σημαντικότερη είναι η κοιλιοκάκη, μια αυτοάνοση νόσος κατά την οποία η κατανάλωση γλουτένης προκαλεί ανοσολογική αντίδραση και βλάβη στο λεπτό έντερο.

Υπάρχει επίσης η μη κοιλιοκακική ευαισθησία στη γλουτένη ή στο σιτάρι, η οποία αξιολογείται διαφορετικά.

Πότε η γλουτένη μπορεί πράγματι να επηρεάσει το δέρμα;

Η κοιλιοκάκη συνδέεται με μια συγκεκριμένη δερματική πάθηση που ονομάζεται ερπητοειδής δερματίτιδα.

Πρόκειται για έντονα κνησμώδες εξάνθημα που συνδέεται με την κοιλιοκάκη.

Αυτό όμως είναι τελείως διαφορετικό από τον ισχυρισμό ότι «το ψωμί προκαλεί πρησμένα μάγουλα και κηλίδες στο πηγούνι».

Ένας άνθρωπος χωρίς κοιλιοκάκη ή άλλη τεκμηριωμένη ευαισθησία δεν χρειάζεται να κόψει τη γλουτένη για να προστατεύσει το δέρμα του από τη γήρανση.

Μάλιστα, η αυθαίρετη απομάκρυνση ολόκληρων ομάδων τροφίμων μπορεί να κάνει μια διατροφή περισσότερο περιοριστική χωρίς πραγματικό όφελος.

Προσοχή πριν κόψετε τη γλουτένη αν υποψιάζεστε κοιλιοκάκη

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό.

Αν κάποιος έχει επίμονα γαστρεντερικά συμπτώματα και υποψιάζεται κοιλιοκάκη, καλό είναι να μιλήσει με γιατρό πριν αφαιρέσει τη γλουτένη από τη διατροφή του.

Η έναρξη δίαιτας χωρίς γλουτένη πριν από τον διαγνωστικό έλεγχο μπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα ορισμένων εξετάσεων.

4. Γαλακτοκομικά: Τι πραγματικά γνωρίζουμε για την ακμή

Και εδώ χρειάζεται να ξεχωρίσουμε τα δεδομένα από τους δημοφιλείς μύθους.

Δεν έχει αποδειχθεί ότι το γάλα, το τυρί ή το γιαούρτι προκαλούν γενικά «πρησμένα μάτια», ρυτίδες ή πρόωρη γήρανση.

Υπάρχουν όμως μελέτες που έχουν βρει συσχέτιση μεταξύ κατανάλωσης αγελαδινού γάλακτος και ακμής σε ορισμένους ανθρώπους.

Η American Academy of Dermatology αναφέρει ότι κάποιες μελέτες έχουν συνδέσει το αγελαδινό γάλα με περισσότερα ξεσπάσματα ακμής.

Ωστόσο, η σχέση δεν σημαίνει ότι το γάλα προκαλεί ακμή σε όλους.

Και τα στοιχεία για το γιαούρτι και το τυρί δεν είναι τα ίδια.

Δεν χρειάζεται να κόψετε όλα τα γαλακτοκομικά επειδή έχετε ένα σπυράκι

Αν κάποιος παρατηρεί επανειλημμένα ότι ένα συγκεκριμένο τρόφιμο φαίνεται να συνδέεται με έξαρση της ακμής του, μπορεί να κρατήσει ένα απλό ημερολόγιο διατροφής και συμπτωμάτων και να το συζητήσει με δερματολόγο.

Η πλήρης απομάκρυνση των γαλακτοκομικών χωρίς λόγο μπορεί να μειώσει την πρόσληψη σημαντικών θρεπτικών συστατικών, όπως ασβέστιο και πρωτεΐνη, αν δεν αντικατασταθούν σωστά.

Και η δυσανεξία στη λακτόζη δεν είναι το ίδιο πράγμα με την αλλεργία στο γάλα.

Η δυσανεξία στη λακτόζη προκαλεί κυρίως γαστρεντερικά συμπτώματα όπως:

• φούσκωμα,
• αέρια,
• κοιλιακές κράμπες,
• διάρροια.

Δεν διαγιγνώσκεται κοιτάζοντας το πρόσωπο κάποιου.

Τι γίνεται με τα πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα;

Αν έπρεπε να κοιτάξουμε μία ευρύτερη κατηγορία αντί για ένα συγκεκριμένο τρόφιμο, μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει το συνολικό διατροφικό πρότυπο.

Μια διατροφή που βασίζεται συστηματικά σε:

• αναψυκτικά,
• γλυκά,
• τηγανητά,
• επεξεργασμένα κρέατα,
• πολλά υπερεπεξεργασμένα σνακ,

συνήθως αφήνει λιγότερο χώρο για φρούτα, λαχανικά, καλά λιπαρά και άλλες θρεπτικές τροφές.

Και η υγεία του δέρματος αντανακλά σε έναν βαθμό τη συνολική κατάσταση του οργανισμού.

Υπάρχουν τροφές που «σβήνουν» τις ρυτίδες;

Δυστυχώς, όχι.

Κανένα τρόφιμο δεν μπορεί να εξαφανίσει υπάρχουσες ρυτίδες ή να σταματήσει τη φυσιολογική γήρανση.

Μια ισορροπημένη διατροφή όμως μπορεί να παρέχει τα συστατικά που χρειάζεται το σώμα για τη φυσιολογική λειτουργία του δέρματος.

Μια καλή βάση περιλαμβάνει:

• ποικιλία φρούτων και λαχανικών,
• επαρκή πρωτεΐνη,
• τροφές με ακόρεστα λιπαρά,
• ξηρούς καρπούς και σπόρους,
• επαρκή πρόσληψη υγρών.

Η αφυδάτωση κάνει πράγματι το δέρμα να δείχνει πιο γερασμένο;

Όταν ο οργανισμός δεν λαμβάνει αρκετά υγρά, το δέρμα μπορεί προσωρινά να δείχνει περισσότερο ξηρό και λιγότερο «γεμάτο».

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το να πίνουμε τεράστιες ποσότητες νερού θα εξαφανίσει τις ρυτίδες.

Η επαρκής ενυδάτωση είναι σημαντική για την υγεία, αλλά δεν αποτελεί αντιγηραντική θεραπεία.

Για την ξηρότητα του δέρματος, σημαντικό ρόλο έχει και η εξωτερική ενυδάτωση με κατάλληλη κρέμα.

Ο Νο1 παράγοντας που γερνά πρόωρα το δέρμα δεν βρίσκεται στο πιάτο

Αν πραγματικά θέλουμε να προστατεύσουμε την επιδερμίδα από την πρόωρη γήρανση, δεν πρέπει να επικεντρωνόμαστε αποκλειστικά στο φαγητό.

Η υπεριώδης ακτινοβολία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες πρόωρης γήρανσης του δέρματος.

Η χρόνια έκθεση στον ήλιο μπορεί να οδηγήσει σε:

• ρυτίδες,
• κηλίδες,
• απώλεια ελαστικότητας,
• αλλαγές στην υφή του δέρματος.

Η καθημερινή προστασία από τον ήλιο είναι επομένως μία από τις σημαντικότερες κινήσεις που μπορούμε να κάνουμε για το δέρμα μας.

Και το κάπνισμα αφήνει το αποτύπωμά του

Το κάπνισμα συνδέεται επίσης με πρόωρη γήρανση του δέρματος και εμφάνιση ρυτίδων.

Επηρεάζει την κυκλοφορία και εκθέτει τον οργανισμό σε ουσίες που αυξάνουν το οξειδωτικό στρες.

Επομένως, για κάποιον που θέλει πραγματικά να προστατεύσει την επιδερμίδα του, η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από το να κυνηγά μεμονωμένες «αντιγηραντικές» τροφές.

Ο ύπνος φαίνεται και στο πρόσωπο

Μετά από μία κακή νύχτα ύπνου, πολλοί βλέπουμε στον καθρέφτη:

• μαύρους κύκλους,
• πρήξιμο γύρω από τα μάτια,
• θαμπή όψη,
• κουρασμένη έκφραση.

Η συστηματική έλλειψη ύπνου επηρεάζει πολύ περισσότερα από την εμφάνιση.

Γι’ αυτό η επαρκής ξεκούραση αποτελεί κομμάτι μιας συνολικά υγιεινής καθημερινότητας.

5 καθημερινές κινήσεις που βοηθούν περισσότερο από μια «θαυματουργή» τροφή

Αν ο στόχος είναι ένα υγιέστερο δέρμα όσο περνούν τα χρόνια, τα βασικά είναι πιο απλά απ’ όσο υπόσχονται πολλές δίαιτες του διαδικτύου:

• Περιορίστε την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
• Μειώστε τα τρόφιμα και ποτά με μεγάλη ποσότητα πρόσθετης ζάχαρης.
• Τρώτε ποικιλία φρούτων, λαχανικών και τροφών με καλά λιπαρά.
• Μην καπνίζετε.
• Προστατεύετε καθημερινά το δέρμα από τον ήλιο.

Και φυσικά, ένας καλός ύπνος και μια απλή, σταθερή ρουτίνα περιποίησης μπορούν να βοηθήσουν περισσότερο από δεκάδες «αντιγηραντικά κόλπα».

Μην κατηγορείτε αυτόματα ένα τρόφιμο για κάθε αλλαγή στο πρόσωπο

Κοκκινίλες, ακμή, πρήξιμο, ξηρότητα ή αλλαγές στην υφή του δέρματος μπορούν να έχουν πολλές αιτίες.

Μπορεί να σχετίζονται με:

• ορμονικές μεταβολές,
• αλλεργίες,
• ροδόχρου νόσο,
• έκζεμα,
• φάρμακα,
• στρες,
• περιβαλλοντικούς παράγοντες,
• ή κάποιο δερματολογικό πρόβλημα.

Αν ένα σύμπτωμα επιμένει ή χειροτερεύει, είναι προτιμότερο να αξιολογηθεί από δερματολόγο αντί να αποκλείονται αυθαίρετα ολόκληρες ομάδες τροφίμων.

Το συμπέρασμα

Η πρόωρη γήρανση του δέρματος δεν προκαλείται από τέσσερις «κακές» τροφές.

Είναι αποτέλεσμα ενός πολύ πιο σύνθετου συνδυασμού γενετικών παραγόντων, ηλικίας, έκθεσης στον ήλιο, καπνίσματος, ύπνου, τρόπου ζωής και διατροφής.

Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και πρόσθετης ζάχαρης είναι δύο συνήθειες που αξίζει να περιορίζονται για πολύ περισσότερους λόγους από την εμφάνιση.

Όσο για τη γλουτένη και τα γαλακτοκομικά, δεν υπάρχει λόγος να αποκλείονται από όλους.

Η γλουτένη αποτελεί πραγματικό πρόβλημα για ανθρώπους με κοιλιοκάκη και ορισμένες άλλες καταστάσεις, ενώ η σχέση ορισμένων γαλακτοκομικών με την ακμή φαίνεται να αφορά μόνο ένα μέρος του πληθυσμού και συνεχίζει να μελετάται.

Το μυστικό για ένα υγιές δέρμα τελικά δεν κρύβεται σε μία τροφή που πρέπει να κόψουμε. Βρίσκεται στο σύνολο των καθημερινών μας συνηθειών.

Το άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική ή διατροφική συμβουλή. Μην αποκλείετε ομάδες τροφίμων από τη διατροφή σας λόγω δερματικών συμπτωμάτων χωρίς να συμβουλευτείτε γιατρό ή επαγγελματία διατροφής.

Πηγές: American Academy of Dermatology, National Institute on Aging, National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases.